De laatste avond van een pelgrimage, met de afgelegde kilometers van de dag nog zwaar en moe in onze benen. Wekenlang hebben we samen ontbeten, op elkaar gewacht of bemoedigend toegesproken, ons aan elkaar geërgerd of opgetrokken. We hebben geprobeerd de ander met flauwe grappen aan het lachen te maken of bestraffend gekeken wanneer in winkel of café teveel aan luxe werd uitgegeven. Maar bovenal zijn we samen geweest, samen op weg.

Nu, op deze avond, is het klaar. De laatste pelgrimsstap is gezet, het doel is bereikt. Samen met degene die ik in mijn boek Anne noem, eet ik voor een laatste keer ’s avonds warm. Ditmaal in een normaal restaurant, met servetten op tafel en een keuzemenu. Ik vertel haar hoe vreemd het voelt, want hoewel ik met mijn zoete wijn bij de foie gras al reik naar de bekende wereld van morgen, lijkt deze nog erg ver weg. Wat ga ik doen in die wereld, wat is naast alleen maar lopen, een herberg met keuken en douchen en slapen nog meer belangrijk?  

‘Je ontleende je identiteit aan die van pelgrim zijn,’ zegt ze ‘en dat ben je nu kwijt.’

Toen ik besloot mijn praktijk te sluiten herinnerde ik me haar opmerking. Geen cliënten meer, geen aanraking en gesprek, geen factuurtjes meer, of stapels handdoeken om te wassen, niet langer vroeg opstaan om de massagekamer tijdig op temperatuur te hebben: er bestaat niet langer een masseur of lichaamsgericht therapeut waaraan ik een identiteit kan ontlenen. Ik ben terug bij de basis.